Kontrola emisji odorów w zakładzie – na czym polega i kiedy jest wymagana?

Kontrola emisji odorów to zestaw działań, które pozwalają zakładowi mierzyć, analizować i ograniczać uciążliwość. Zakłady, które mogą być zobowiązane do tej kontroli to przede wszystkim instalacje wymagające pozwolenia na emisję lub objęte decyzją środowiskową. Działania obejmują identyfikację źródeł emisji, pomiary odoru oraz dobór technologii dezodoryzacji.

Czym jest kontrola emisji odorów?

Kontrola emisji odorów to proces identyfikowania, mierzenia i ograniczania substancji złowonnych uwalnianych przez zakład do atmosfery. Łączy metody pomiarowe, analityczne i techniczne, których celem jest zmniejszenie oddziaływania zapachu na okolicznych mieszkańców i środowisko.

W praktyce oznacza to działania na kilku poziomach równocześnie:

• pomiary stężenia substancji złowonnych,
• wdrożenie lub weryfikację skutecznej technologii dezodoryzacji.

Celem nadrzędnym jest redukcja uciążliwości zapachowej do poziomu akceptowalnego przez otoczenie zakładu i zgodnego z wymaganiami administracyjnymi.

Kiedy zakład jest zobowiązany do kontroli emisji odorów?

Obowiązek kontroli emisji odorów powstaje najczęściej wtedy, gdy zakład ubiega się o pozwolenie zintegrowane lub sektorowe, realizuje ocenę oddziaływania na środowisko albo otrzymuje skargi od mieszkańców przekazywane do inspekcji ochrony środowiska.

Konkretne sytuacje, w których kontrola staje się koniecznością, to:

• decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach – ocena oddziaływania na środowisko (OOŚ) wymaga uwzględnienia emisji odorów dla instalacji mogących znacząco oddziaływać na środowisko,
• interwencje inspekcji ochrony środowiska – kontrola WIOŚ lub GIOŚ inicjowana skargami sąsiadów skutkuje żądaniem przeprowadzenia pomiarów,
• standardy emisji określone w BAT – konkluzje BAT (najlepsze dostępne techniki) dla niektórych branż (oczyszczalnie ścieków, przetwórstwo odpadów, przemysł spożywczy) wprost wskazują na konieczność monitorowania zapachów,
• wewnętrzna polityka środowiskowa zakładu – firmy posiadające certyfikat ISO 14001 lub prowadzące dialog z lokalną społecznością.

Redukcja uciążliwości zapachowej – najczęściej stosowane technologie

Samo zmierzenie emisji to za mało – wyniki badań muszą prowadzić do działań naprawczych.

• Biofiltry – mikroorganizmy rozkładają substancje złowonne; skuteczne przy dużych strumieniach powietrza o niskim stężeniu substancji (przemysł spożywczy, kompostownie).
• Skrubery mokre – oczyszczanie powietrza przez kontakt z wodą lub roztworem kwasowym lub zasadowym; polecane przy wysokich stężeniach amoniaku lub siarkowodoru.
• Absorpcja na węglu aktywnym – filtracja powietrza przez złoże węglowe,
• Neutralizatory zapachów – preparaty chemiczne maskujące lub neutralizujące zapach; rozwiązanie wspomagające, nie zastępujące technik oczyszczania u źródła.

Wybór technologii zawsze wynika z analizy składu chemicznego emisji, wydajności strumienia powietrza, dostępnej przestrzeni i kosztów eksploatacyjnych.

Jak wygląda kontrola emisji odorów w praktyce?

Typowa procedura kontroli emisji odorów przebiega etapami. Najpierw następuje audyt wstępny – identyfikacja wszystkich potencjalnych źródeł emisji na terenie zakładu. Następnie planuje się kampanię pomiarową: wybór punktów poboru próbek, terminy pomiarów i zakres analiz.

Po pomiarach sporządza się raport zawierający wyniki oraz analizę chemiczną. Na tej podstawie rekomenduje się działania: wdrożenie systemu kontroli substancji zapachowych.

Dla zakładów wymagających kompleksowego podejścia dostępny jest system kontroli substancji złowonnych, który łączy monitoring, identyfikację źródeł i nadzór nad skutecznością działań dezodoryzacyjnych w jednym rozwiązaniu.

Ostatnim etapem jest weryfikacja skuteczności podjętych działań – ponowne pomiary po wdrożeniu zmian potwierdzają, czy redukcja uciążliwości zapachowej osiągnęła zakładany poziom.

Najczęściej zadawane pytania

Na czym polega kontrola emisji odorów?

Kontrola emisji odorów polega na systematycznym identyfikowaniu źródeł zapachu, mierzeniu stężenia, ocenie zasięgu zapachu w terenie oraz wdrażaniu technologii ograniczających uciążliwość zapachową.

Kiedy zakład musi kontrolować emisję zapachu?

Zakład musi kontrolować emisję zapachu przede wszystkim wtedy, gdy ubiega się o pozwolenie zintegrowane, realizuje ocenę oddziaływania na środowisko, jest kontrolowany przez inspekcję ochrony środowiska w związku ze skargami, lub gdy konkluzje BAT dla jego branży wprost wymagają monitorowania odorów. Dobrowolna kontrola jest też stosowana przez zakłady dbające o relacje z lokalną społecznością.